Odchudzanie w cukrzycy

Według badań, na świecie liczba osób otyłych jest wprost proporcjonalna do liczby przypadków zachorowań na cukrzycę typu II. Lekarze zalecają często, aby osoby chore na cukrzycę pozbyły się kilku kilogramów ze względu na spadek stężenia cukru we krwi. Mechanizm diety w otyłości i diety w cukrzycy jest taki sam. W obu przypadkach należy skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem w celu otrzymania zaleceń odnośnie zdrowej żywności.
 

Aby odchudzanie w cukrzycy zakończyło się sukcesem - zmniejszeniem masy ciała i utrzymaniem wypracowanego stanu, niezwykle istotna jest zmiana dotychczasowego trybu życia na stałe oraz silna motywacja i zmiana myślenia. Na tym właśnie polega zdrowe odchudzanie.

Jak odchudzać się w cukrzycy?

To nieprawda, że to, co zdrowe jest niesmaczne. Wystarczy spożywać niskokaloryczne produkty o niskim indeksie glikemicznym i poszukać ciekawych przepisów na ich wykorzystanie (często zawarte są na samych opakowaniach takich produktów).

Odchudzanie w cukrzycy powinno być oparte na warzywach i błonniku oraz na częstym spożywaniu posiłków, lecz o ograniczonej kaloryczności. Nie należy stosować węglowodanów prostych (oprócz sytuacji, kiedy jest to konieczne - niedocukrzenie).

Dieta z ograniczeniem węglowodanów zwłaszcza prostych i tłuszczów o podwyższonej zawartości białka (oczywiście gdy nie ma przeciwwskazań zdrowotnych) może przynieść korzystny efekt w postaci spadku masy ciała i poprawy parametrów metabolicznych (zmniejszenie cukru, poprawa ciśnienia i profilu lipidowego). Ilość spożywanych produktów powinna być dostosowana do stopnia otyłości, która również często towarzyszy cukrzycy.

W ciągu dnia powinno zjadać się 5 posiłków, a ostatni - 6, podawany w cukrzycy leczonej insuliną, należy wyznaczyć na krótko przed snem, aby zapobiec spodkowi cukru we krwi w czasie snu. Posiłki należy spożywać o stałych porach i w jednakowych ilościach każdego dnia.

Odchudzanie w cukrzycy - co jeść:

• ciemne pieczywo,
• grube kasze (gryczana),
• płatki owsiane, surowe warzywa, ponieważ zawarty w nich błonnik daje uczucie sytości, zmniejsza wchłanianie tłuszczu i glukozy z przewodu pokarmowego, zapobiega gwałtownemu wzrostowi glukozy we krwi.

 Odchudzanie w cukrzycy - co ograniczyć?

Warto natomiast ograniczyć spożycie tłuszczów, zwłaszcza zwierzęcych (smalec, słonina, boczek) i zastępować je niewielką ilością tłuszczów roślinnych (oleje, margaryny). Tłuszcze roślinne pomagają w utrzymaniu cukru na właściwym poziomie. Należy zmniejszyć spożywanie soli i ostrych przypraw oraz alkoholu.

Odchudzanie w cukrzycy - czego nie jeść

tzw. słodyczy dla diabetyków. Zawierają one dużo tłuszczu, a często również niezbyt korzystne dla organizmu sztuczne substancje słodzące (np. sorbitol, aspartam).

Gdy cukrzycy i otyłości towarzyszy podwyższony poziom cholesterolu, zaleca się spożywanie tłustych ryb i ograniczenie produktów bogatych w cholesterol.

Nie zaleca się spożywania potraw smażonych. Korzystniejsze jest gotowanie w wodzie, na parze, w kombiwarze i szybkowarze, duszenie bez obsmażania lub z dodatkiem małej ilości tłuszczu, pieczenie.

Zupy i sosy przygotowuje się na wywarach warzywnych, podprawiając je chudym mlekiem lub jogurtem naturalnym z niewielkim dodatkiem mąki lub bez niej. Nie należy rozgotowywać produktów zbożowych i warzyw. Potrawy bardziej rozgotowane szybciej podnoszą poziom glukozy we krwi. Warzywa najlepiej spożywać na surowo. Owoce również należy jadać na surowo, choć w niewielkiej ilości, gdyż nadmierne ich spożycie sprzyja otyłości, a większość z nich szybko podnosi poziom cukru we krwi. Odradza się spożywania bananów i winogron - te owoce bardzo szybko zwiększają poziom glukozy.

Produkty niewskazane w otyłości i cukrzycy:

• mleko powyżej 2% tłuszczu,
• tłuste sery białe i twarożki,
• sery żółte,
• słodzone napoje mleczne,
• śmietana,
• tłuste mięsa i wędliny,
• wyroby garmażeryjne (np. pasztety, pasztetowa, salcesony, kaszanki), cienkie kiełbasy, parówki, mortadela,
• tłuste ryby (np. śledzie, węgorz, karp, wędzona makrela),
• przy otyłości: groch, fasola, soczewica, soja
• zupy i sosy na tłustych mięsnych wywarach, zawiesiste
• potrawy z dodatkiem cukru (np. knedle, naleśniki, pierogi)
• słodzone napoje (np. coca-cola, oranżada, kompoty z cukrem, herbaty z cukrem, soki z dodatkiem cukru)
• ciasta, ciastka, pączki, czekolada, batony, cukierki, kisiele, galaretki, cukier, dżemy, marmolady, powidła, konfitury, miód, orzechy, migdały, chałwa, suszone owoce

Należy pamiętać o tym, że osoby z cukrzycą zawsze powinny nosić przy sobie kostki cukru lub cukierki, aby móc spożyć je w przypadku niedocukrzenia (osłabienie, zawroty głowy, uczucie głodu, nadmierne pocenie się).

Chrom najprawdopodobniej zwiększa skuteczność insuliny, dlatego korzystnym jest uwzględnienie w diecie cukrzycowej pokarmów bogatych w ten minerał. Do produktów tych należą np. orzechy, pszenica, pieczywo razowe, ryby, wołowina, brokuły. Cebula obniża poziom cukru.

Niskokaloryczne produkty, wolno podnoszące cukier we krwi:

ogórki świeże i kiszone, cykoria, rzodkiewka, sałata, szczypiorek, szparagi, cebula, papryka, pomidory, kalarepa, kalafior, brokuły. Produktów tych można zjeść więcej.


Bibliografia

Cichocka A. Praktyczny poradnik żywieniowy w odchudzaniu oraz profilaktyce i leczeniu cukrzycy typu 2, Medyk, Warszawa 2010, ISBN 978-83-89745-58-3
Czech A., Idaszak D., Tatoń J. Żywienie w cukrzycy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-4194-1
Magee E. Co jeść przy cukrzycy, KDC, Warszawa 2006, ISBN 83-7404-407-1
Gajewska D. (red.), 51 zaleceń dietetycznych w wybranych stanach chorobowych, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-228-7

Najpierw dieta, potem leki